كالبدشكافی روشها؛ از فریب تا سبك زندگی
دكتر امیر محبیان
شناخته شده است كه زیربنای فكری آن اولین بار توسط جوزف نای به شكلی علمی مطرح شد.
مهمترین حوزهی اعمال و تأثیرگذاری قدرت نرم بر طرف
مقابل، حوزهی رسانه است. بهرهگیری از رسانهها و امكاناتی كه فرد را قادر میسازد تا
برای تأثیرگذاری بر طرف مقابل، به اِعمال قدرت بپردازد
.
یا جنگ نرم نیز صورت میگرفته
تا از شورشهایی كه در مناطق تسخیر شده بهوجود میآمده، جلوگیری شود.
زمانی كه چنگیزخان قصد حمله به منطقهای را داشت، موجی از هراس در آن
كشور پخش میشد.
تجّاری كه از مناطق تحت كنترل چنگیزخان میآمدند، برای دیگران تعریف میكردند
كه او چگونه با مردم برخورد میكند و كشتارها به
چه صورت است و اگر شخصی مقاومت كند، نابود میشود.
بدین ترتیب پیش از ورود چنگیزخان به هرمنطقه، روحیهی مردم شكسته شده بود.
رومیان و یا اسكندر از مناطقی كه در جنگها عبور میكردند،
خودها و زرههای بزرگی را كه چند برابر انسان معمولی بود طراحی كرده و آنها را عمداً
در مسیر جا میگذاشتند تا لشكریان مقابل،
تصور كنند سربازان آنها غول پیكرند و عملاً روحیهی مقامت طرف مقابل را تحت تأثیر قرار داده و وحشت را
گسترش میدادند. بنابراین هر حركتی كه روحیهی یك ملت را هدف گیرد،
عملیات و جنگ نرم و نوعی اعمال قدرت نرم است
.اولین كسی كه روی این مسأله كار كرده است،
"سان تزو" است كه در كتاب هنر جنگ نكتهای را مطرح میكند و میگوید: "میشود جنگید، اما مهمترین كار
این است كه شما در یك نبرد بدون جنگ، پیروزی را به دست بیاورید!"
چیزی كه او مد نظر قرار داده، همان عملیات روانی و جنگ نرم است. باید به
استراتژیهای رقیب و روحیهی او حمله كرد؛ بهگونهای كه آنها بپذیرند كه شكست خواهند خورد. ا
گر كسی در ذهنش بپذیرد كه شكست میخورد،
حتماً در دنیای واقه نیز شكست خواهد خورد. زیرا آنچه فرد را به مقاومت تشویق میكند، روحیه است
.از سوی دیگر، هزینهی جنگ نرم بسیار كمتر از جنگ سخت است. به معاویه میگفتند: چرا اینهمه پول برای خرید افراد و
تبلیغات خرج میكنی؟ یكی از
پاسخهای معاویه این بود كه هزینهی جنگ، بسیار بیشتر از این است. بنابراین معاویه نیز به گونهای
عملیات نرم انجام میداد اما امروزه به شكل علمی به این قضیه پرداخته میشود.
بنابر آنچه گفته شد، اگر بخواهیم تعریفی از عملیات و جنگ نرم ارائه دهیم، میتوان گفت:
"هر حركتی كه احیاناً به عنوان مقدمهی جنگ نظامی مطرح
میشود و روحیهی طرف مقابل را هدف گرفته است"
بنابراین تمام برنامهریزیهایی كه در این چارچوب باشد، جنگ نرم تعریف میشود
.